ĐIỆN TÂM ĐỒ

Phòng khám đang thực hiện kỹ thuật Điện tâm đồ để phát hiện các bất thường về hoạt động điện của quả tim.

Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu sơ lược về kỹ thuật này.

1. Điện tâm đồ là gì?

Điện tâm đồ (ECG hay EKG - Electrocardiogram) hay điện tim là một phương pháp đo và ghi lại hoạt động điện của tim trong một khoảng thời gian nhất định. Đây là một công cụ quan trọng trong chẩn đoán các rối loạn nhịp tim, bệnh tim mạch và theo dõi chức năng tim.

2. Nguyên lý của điện tâm đồ

Điện tâm đồ hoạt động dựa trên việc ghi lại hoạt động điện của tim thông qua các điện cực đặt trên bề mặt da. Hoạt động điện này là kết quả của sự lan truyền xung động điện trong tim, điều khiển nhịp co bóp của cơ tim.

Trong quá trình làm siêu âm tim, bác sỹ sẽ gắn các điện cực vào da bệnh nhân để ghi lại dòng điện tim.

3. Điện tâm đồ phát hiện những bất thường nào?

Điện tâm đồ (ECG) là một công cụ quan trọng giúp phát hiện nhiều bệnh lý tim mạch thông qua việc ghi lại hoạt động điện của tim. Dưới đây là những bất thường mà ECG có thể phát hiện:

a. Rối loạn nhịp tim

• Nhịp tim nhanh (Tachycardia):
  Nhịp tim trên 100 lần/phút.
• Nhịp tim chậm (Bradycardia):
  Nhịp tim dưới 60 lần/phút.
• Ngoại tâm thu (Premature beats):
  Nhịp đập sớm bất thường do kích thích bất thường trong tim.
• Rung nhĩ (Atrial fibrillation - AF):
  Tâm nhĩ rung lên thay vì co bóp bình thường, làm tăng nguy cơ đột quỵ.
• Cuồng nhĩ (Atrial flutter):
  Nhịp nhĩ nhanh nhưng có tính tổ chức hơn rung nhĩ.
• Nhịp nhanh trên thất (SVT - Supraventricular tachycardia):
  Nhịp tim rất nhanh bắt nguồn từ trên tâm thất.
• Nhịp nhanh thất (Ventricular tachycardia - VT):
  Nhịp tim nhanh và nguy hiểm, có thể dẫn đến ngừng tim.
• Rung thất (Ventricular fibrillation - VF):
  Một tình trạng nguy hiểm có thể gây ngừng tim và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

b. Bệnh lý thiếu máu cơ tim và nhồi máu cơ tim

• Thiếu máu cơ tim (Ischemia):
  Biểu hiện qua thay đổi sóng ST (chênh xuống) hoặc sóng T bất thường.
• Nhồi máu cơ tim (Myocardial infarction - MI): Gồm hai loại:
  Nhồi máu cơ tim ST chênh lên: ST chênh lên rõ rệt, cho thấy tắc nghẽn hoàn toàn động mạch vành.
  Nhồi máu cơ tim không ST chênh lên: Thay đổi ST hoặc T nhưng không có ST chênh lên, cần xét nghiệm máu để chẩn đoán thêm.
• Sóng Q bệnh lý:
  Xuất hiện khi có tổn thương cơ tim lâu dài sau nhồi máu cơ tim.

c. Bất thường dẫn truyền điện trong tim

• Block nhĩ thất (AV block): Tín hiệu điện từ nhĩ xuống thất bị chậm hoặc tắc nghẽn hoàn toàn. Có 3 cấp độ:
  Độ 1: PR kéo dài nhưng không có nhịp bị mất.
  Độ 2: Một số tín hiệu bị mất, dẫn đến nhịp tim chậm.
  Độ 3: Nhĩ và thất hoạt động độc lập, cần máy tạo nhịp nhân tạo (Block hoàn toàn).
• Block nhánh (Bundle branch block - BBB):
  Tắc nghẽn đường dẫn truyền trong tim, có thể là block nhánh trái (LBBB) hoặc block nhánh phải (RBBB).

d. Dày thành tim (Hypertrophy)

• Phì đại tâm nhĩ (Atrial enlargement):
  Sóng P có hình dạng bất thường.
• Phì đại tâm thất (Ventricular hypertrophy):
  Dày thất trái: Thường gặp ở bệnh nhân cao huyết áp.
  Dày thất phải: Thường gặp trong bệnh phổi mãn tính hoặc bệnh tim bẩm sinh.

e. Rối loạn điện giải

• Tăng kali máu (Hyperkalemia):
  Sóng T cao nhọn, PR kéo dài.
• Hạ kali máu (Hypokalemia):
  Sóng T cao nhọn, PR kéo dài.
• Tăng canxi máu (Hypercalcemia):
  QT ngắn lại.
• Hạ canxi máu (Hypocalcemia):
  QT kéo dài, có nguy cơ xoắn đỉnh (Torsades de Pointes).

Một số loại thuốc cũng có thể gây thay đổi trên ECG, như digitalis (digoxin), thuốc chống loạn nhịp, thuốc an thần, thuốc tim mạch.

3. Khi nào cần kiểm tra điện tâm đồ?

Điện tâm đồ (ECG) là một xét nghiệm quan trọng giúp đánh giá hoạt động điện của tim. Bác sĩ có thể chỉ định làm ECG trong nhiều tình huống khác nhau, từ kiểm tra sức khỏe định kỳ đến chẩn đoán các bệnh lý tim mạch nghiêm trọng. Dưới đây là những trường hợp cần kiểm tra điện tâm đồ:

- Đau ngực: Có thể liên quan đến nhồi máu cơ tim, thiếu máu cơ tim hoặc viêm màng ngoài tim.
- Khó thở: Dấu hiệu của suy tim, rối loạn nhịp tim hoặc bệnh phổi liên quan đến tim.
- Hồi hộp, đánh trống ngực: Có thể do rối loạn nhịp tim (nhanh, chậm hoặc bất thường).
- Chóng mặt, hoa mắt hoặc ngất xỉu: Có thể do tụt huyết áp hoặc block nhĩ thất.
- Mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân: Đôi khi liên quan đến suy tim hoặc rối loạn nhịp tim.

- Người có tiền sử bệnh tim: Nhồi máu cơ tim, tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim…
- Người mắc bệnh mãn tính: Tiểu đường, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu.
- Người béo phì hoặc hút thuốc lá: Có nguy cơ cao bị bệnh mạch vành.
- Người có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch: Nếu cha, mẹ hoặc anh chị em bị bệnh tim, nguy cơ của bạn cũng cao hơn. .

- Khám sức khỏe định kỳ: Đặc biệt quan trọng đối với người trên 40 tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ tim mạch.
- Trước khi phẫu thuật: Một số phẫu thuật yêu cầu kiểm tra ECG để đánh giá chức năng tim, đặc biệt là ở người cao tuổi hoặc có bệnh nền.

- Sau nhồi máu cơ tim: Theo dõi sự hồi phục của cơ tim.
- Sau can thiệp tim mạch (đặt stent, phẫu thuật tim, bắc cầu động mạch vành): Đánh giá hiệu quả điều trị.
- Đánh giá tác dụng phụ của thuốc: Một số thuốc tim mạch (như digitalis, thuốc chống loạn nhịp) có thể ảnh hưởng đến ECG.

4. Những lưu ý khi tiến hành đo điện tâm đồ?

Điện tâm đồ (ECG) là một xét nghiệm đơn giản, không xâm lấn, nhưng để đảm bảo kết quả chính xác và tránh sai lệch, bạn cần lưu ý những điều sau:

- Không sử dụng chất kích thích: Tránh uống cà phê, trà, rượu, nước tăng lực hoặc hút thuốc trước khi làm ECG vì có thể ảnh hưởng đến nhịp tim. Tránh dùng thuốc gây kích thích tim (thuốc trị cảm cúm có chứa caffeine, thuốc cường giao cảm) nếu không có chỉ định của bác sĩ..
- Thư giãn, tránh căng thẳng: Tâm lý lo lắng có thể làm tăng nhịp tim, ảnh hưởng đến kết quả. Hãy cố gắng hít thở sâu và giữ bình tĩnh.Nếu bạn đang bị căng thẳng, hãy báo cho nhân viên y tế.
- Không tập thể dục nặng trước khi làm điện tim: Vận động mạnh ngay trước khi đo có thể làm nhịp tim tăng cao, gây sai lệch kết quả. Hãy nghỉ ngơi ít nhất 5 - 10 phút trước khi đo.
- Mặc quần áo rộng rãi, dễ dàng tháo cởi: Bạn sẽ cần để lộ vùng ngực, cổ tay và mắt cá chân để đặt điện cực. Tránh mặc quần áo bó sát hoặc có kim loại trên áo (khuy, dây kéo) vì có thể gây nhiễu tín hiệu.
- Không dùng kem dưỡng da hoặc dầu trên vùng da đặt điện cực: Kem dưỡng ẩm, dầu hoặc mồ hôi có thể làm giảm độ bám dính của điện cực, gây nhiễu tín hiệu.Nếu da quá ẩm hoặc có nhiều lông, nhân viên y tế có thể lau sạch hoặc cạo bớt lông để đảm bảo tiếp xúc tốt.

5. Ở Núi Thành đo điện tâm đồ chỗ nào?

Bạn có thể đo điện tim ở các bệnh viện hoặc phòng khám có trang bị máy điện tim. Ở tại Núi Thành, bạn có thể đến Bệnh viện Đa khoa Trung ương Quảng Nam để được kiểm tra điện tim.
Ngoài ra, tại phòng khám Ts. Bs. Phan Tấn Quang cũng thực hiện thường quy kỹ thuật đo điện tim. Vui lòng liên hệ để biết thêm chi tiết!