Nhân kỷ niệm 36 năm Ngày Quốc tế Người cao tuổi (01/10/1990 – 01/10/2026), BSCKII. Đoàn Quốc Đạt – Trưởng khoa Lão, Bệnh viện Việt - Hàn Đà Nẵng chia sẻ những lưu ý thiết thực giúp người cao tuổi, đặc biệt người mắc đái tháo đường, lựa chọn thời điểm và cách vận động phù hợp để sống khỏe, chủ động và an toàn hơn mỗi ngày.
Tuổi cao không đồng nghĩa với việc phải hạn chế vận động. Ngược lại, với người cao tuổi mắc đái tháo đường, duy trì tập thể dục phù hợp là một phần quan trọng trong chăm sóc sức khỏe toàn diện. Vận động đúng cách có thể góp phần cải thiện kiểm soát đường huyết, duy trì khả năng vận động, giảm nguy cơ té ngã, đồng thời hỗ trợ giấc ngủ và chất lượng cuộc sống.
Theo BSCKII. Đoàn Quốc Đạt – Trưởng khoa Lão, Bệnh viện Việt - Hàn Đà Nẵng, điều quan trọng với người cao tuổi không phải là cố gắng tập thật nhiều hay thật nặng, mà là tập đúng thời điểm, vừa sức và duy trì đều đặn.
Sau ăn 1–2 giờ là thời điểm nên ưu tiên
Đối với đa số người cao tuổi mắc đái tháo đường, khoảng 1–2 giờ sau bữa ăn là thời điểm phù hợp để vận động. Tập luyện lúc này có thể giúp hạn chế tăng đường huyết sau ăn, giảm nguy cơ hạ đường huyết và cơ thể cũng có đủ năng lượng cho hoạt động thể chất.
Người cao tuổi có thể lựa chọn những hình thức nhẹ nhàng như: đi bộ chậm hoặc vừa, thể dục dưỡng sinh, yoga nhẹ, đạp xe chậm hay các bài tập thăng bằng và tăng sức cơ nhẹ.
Nếu tập vào buổi sáng, người cao tuổi không nên tập khi bụng đói, khi sử dụng các thuốc có nguy cơ hạ đường huyết như insulin. Một số thuốc có nguy cơ gây hạ đường huyết cần lưu ý chế độ ăn trước khi vận động theo hướng dẫn của bác sĩ. Trước khi tập nên khởi động kỹ để hạn chế té ngã và chấn thương.
Có những lúc nên “nghỉ tập” để bảo vệ sức khỏe
BSCKII. Đoàn Quốc Đạt lưu ý người cao tuổi cần thận trọng và nên hoãn tập khi xuất hiện chóng mặt, tụt huyết áp, đau ngực, khó thở; đang sốt, nhiễm trùng; đau khớp cấp, vừa bị té ngã hoặc có tổn thương bàn chân. Với người mắc đái tháo đường, việc theo dõi đường huyết trước, trong và sau vận động cũng rất quan trọng, nhất là ở người có nguy cơ hạ đường huyết.
Trong quá trình tập, nếu xuất hiện run tay, vã mồ hôi, mệt lả, lú lẫn hoặc chóng mặt – những biểu hiện có thể gặp khi hạ đường huyết – người bệnh cần ngừng vận động, xử trí theo hướng dẫn đã được nhân viên y tế tư vấn và theo dõi lại đường huyết.
Để hạn chế té ngã, nên lựa chọn nơi tập bằng phẳng, đủ ánh sáng, mang giày phù hợp; người có nguy cơ té ngã nên có tay vịn hoặc người hỗ trợ khi cần. Các bài tập tăng sức cơ, khả năng giữ thăng bằng và sự linh hoạt cũng nên được kết hợp phù hợp với thể trạng.
“Vận động để sống khỏe và duy trì sự độc lập”
Nhân Ngày Quốc tế Người cao tuổi 01/10, BSCKII. Đoàn Quốc Đạt gửi gắm: Người cao tuổi hãy duy trì vận động như một thói quen chăm sóc sức khỏe mỗi ngày, nhưng không chạy theo thành tích. Mỗi người cần lựa chọn hình thức tập phù hợp với tuổi, thể trạng và bệnh lý đang mắc; tập vừa sức, đều đặn và chú ý những dấu hiệu bất thường của cơ thể.
Với người cao tuổi mắc đái tháo đường, vận động đúng cách không chỉ hỗ trợ kiểm soát bệnh mà còn góp phần duy trì khả năng tự chủ trong sinh hoạt và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Tài liệu tham khảo: