Bệnh tim bẩm sinh

Trái tim được hình thành như thế nào?

Trong những tuần đầu của thai kỳ, tim thai bắt đầu hình thành và phát triển rất nhanh. Đây là một quá trình phức tạp, đòi hỏi các buồng tim, van tim và mạch máu lớn phải sắp xếp đúng vị trí.

Nếu trong giai đoạn này xuất hiện bất thường, trẻ có thể sinh ra với những dị tật ở tim hoặc các mạch máu liên quan đến tim. Những dị tật này có thể đơn giản như một lỗ thông nhỏ giữa hai buồng tim, nhưng cũng có thể phức tạp khi nhiều cấu trúc cùng bị ảnh hưởng.

Hình minh họa cấu trúc tim

Siêu âm tim giúp phát hiện nhiều dị tật bẩm sinh.

Những dạng bệnh tim bẩm sinh thường gặp

Bệnh tim bẩm sinh không phải là một bệnh duy nhất mà là một nhóm bệnh rất đa dạng. Mỗi bệnh có mức độ ảnh hưởng khác nhau đến dòng máu trong tim và phổi.

Vì sao trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh?

Trong phần lớn trường hợp, nguyên nhân chính xác không được xác định rõ. Bệnh có thể xảy ra tự nhiên trong quá trình phát triển của thai nhi, ngay cả khi cha mẹ hoàn toàn khỏe mạnh.

• Gia đình có người từng mắc dị tật tim bẩm sinh.
• Mẹ mắc đái tháo đường trong thai kỳ.
• Mẹ nhiễm virus trong những tháng đầu mang thai.
• Tiếp xúc với hóa chất độc hại hoặc tia xạ.
• Uống rượu, hút thuốc lá trong thời gian mang thai.
• Một số bất thường di truyền hoặc nhiễm sắc thể.

Dấu hiệu cha mẹ cần chú ý

Một số trẻ được phát hiện bệnh ngay sau sinh, nhưng cũng có những trường hợp chỉ được phát hiện khi trẻ lớn hơn. Cha mẹ nên quan sát các biểu hiện bất thường trong ăn uống, hô hấp và phát triển thể chất của trẻ.

Người lớn cũng có thể phát hiện tim bẩm sinh

Không ít người trưởng thành tình cờ phát hiện bệnh khi khám sức khỏe định kỳ hoặc siêu âm tim. Một số dị tật nhỏ có thể tồn tại nhiều năm mà không gây triệu chứng rõ ràng.

Người bệnh có thể thấy khó thở khi gắng sức, đánh trống ngực, đau tức ngực, chóng mặt hoặc giảm khả năng lao động. Vì vậy, khi có triệu chứng bất thường hoặc nghe tim có tiếng thổi, nên khám chuyên khoa tim mạch để được đánh giá đầy đủ.

Siêu âm tim – cửa sổ nhìn vào trái tim

Siêu âm tim là phương pháp quan trọng nhất trong chẩn đoán bệnh tim bẩm sinh. Đây là kỹ thuật an toàn, không đau và có thể thực hiện ở trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ cũng như người trưởng thành.

Khám tim mạch định kỳ giúp theo dõi tiến triển bệnh.

Nhiều dị tật tim bẩm sinh hiện nay có thể điều trị hiệu quả.

Bệnh tim bẩm sinh có chữa được không?

Rất nhiều bệnh tim bẩm sinh hiện nay có thể điều trị hiệu quả. Phương pháp điều trị phụ thuộc vào loại dị tật, kích thước tổn thương, tuổi của người bệnh và mức độ ảnh hưởng đến tim phổi.

Theo dõi định kỳ

Một số dị tật nhỏ có thể tự đóng hoặc không gây ảnh hưởng đáng kể. Những trường hợp này cần được khám và siêu âm tim theo lịch hẹn.

Điều trị bằng thuốc

Thuốc có thể được dùng để hỗ trợ chức năng tim, điều trị suy tim, kiểm soát rối loạn nhịp hoặc giảm áp lực tuần hoàn phổi.

Can thiệp tim mạch qua da

Nhiều bệnh như thông liên nhĩ, còn ống động mạch hoặc một số trường hợp hẹp van có thể được điều trị bằng kỹ thuật ít xâm lấn. Bác sĩ đưa dụng cụ qua mạch máu để sửa chữa tổn thương mà không cần mở ngực.

Phẫu thuật tim

Với các dị tật phức tạp, phẫu thuật vẫn là phương pháp quan trọng giúp sửa chữa cấu trúc tim, cải thiện tuần hoàn và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.

Cuộc sống sau điều trị

Nhiều trẻ sau điều trị tim bẩm sinh có thể đi học, vui chơi, vận động phù hợp và phát triển gần như trẻ khỏe mạnh. Tuy nhiên, việc theo dõi lâu dài vẫn rất cần thiết.

• Tái khám đúng hẹn theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Thông báo cho bác sĩ khi có khó thở, hồi hộp, đau ngực hoặc ngất.
• Giữ vệ sinh răng miệng tốt để giảm nguy cơ viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn.
• Trao đổi với bác sĩ trước khi tham gia các hoạt động thể lực cường độ cao.
• Phụ nữ có bệnh tim bẩm sinh nên được tư vấn tim mạch trước khi mang thai.

Có thể phát hiện từ khi còn trong bụng mẹ

Nhờ siêu âm thai và siêu âm tim thai, nhiều trường hợp tim bẩm sinh có thể được phát hiện trước khi trẻ chào đời. Điều này giúp gia đình và bác sĩ chuẩn bị kế hoạch chăm sóc phù hợp sau sinh.

Khám thai định kỳ, quản lý tốt bệnh lý của người mẹ và tránh các yếu tố nguy cơ trong thai kỳ là những việc rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe cho thai nhi.